Հայրենադարձություն աշխարհի բոլոր ծայրերից. նրանք չեն ափսոսում, որ վերադարձել են

Հայրենադարձություն աշխարհի բոլոր ծայրերից. նրանք չեն ափսոսում, որ վերադարձել են

2012 թվականից ի վեր անդրադառնում եմ հայրենադարձության թեմային` ընթերցողներին ներկայացնելով աշխարհի տարբեր ծայրերից հայրենիք տեղափոխված մոտ 4 տասնյակ հայրենադարձների հետաքրքիր ու հուզիչ պատմություններ: Այս տարի որոշեցի հետադարձ հայացք ձգել հերոսներիս ճակատագրերին և հետաքրքրվել` նրանք նույն ոգևորությամբ ու սիրով կառչա՞ծ են Հայաստանին, չե՞ն հիասթափվել ու հեռացել և ինչո՞վ են զբաղված այս պահին: Ուրախությամբ պարզեցի, որ բոլորն այստեղ են, շարունակում են ակտիվ գործունեություն ծավալել և չեն ափսոսում Հայաստան տեղափոխվելու որոշման համար: Ջորջ Տաբակյանն առաջինն էր, որի հայրենադարձության պատմությունը ներկայացրեցի 2012 թվականին: Պետք է խոստովանեմ, որ հենց նրա հայրենասիրությունը, լավատեսությունը, եռանդն ու անսահման…

Facebook Twitter Linkedin

​Եզդի Ուսուբ բեկի մասին գիրքը և Կոմիտասի խեղաթյուրված կենսագրությունը

​Եզդի Ուսուբ բեկի մասին գիրքը և Կոմիտասի խեղաթյուրված կենսագրությունը

Նախորդ տարի ամռանը հրապարակված «Կոմիտասի կենսագրությունը կեղծվում է ամենաբարձր մակարդակով» հոդվածում գրել էի, որ մեծ երաժշտագետի կենսագրության մի կարևոր հատված, առանց լուրջ փաստագրական հիմքերի, կապում են քրդական երաժշտության հետ: Խնդիրը բարձրացրել էր կինովավերագրող Գագիկ Հարությունյանը, որը Կոմիտասի մասին վավերագրական ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ այնքան էր խորացել նրա գործունեության մեջ, որ բացահայտել էր ուշագրավ փաստեր: Բանն այն է, որ գիտական աշխարհում տարածված թյուր տեսակետ կա, թե իբր Կոմիտասը, 1896–1899 թթ. ուսանելով Բեռլինում՝ Ռ. Շմիդտի մասնավոր երաժշտանոցում և զուգահեռաբար սովորելով ու ավարտելով Ֆրիդրիխ Վիլհելմ (այժմ Հումբոլդտի անվան) համալսարանի փիլիսոփայության բաժինը, իր ավարտաճառը գրել…

Facebook Twitter Linkedin

Թե ինչպես հայուհին «նվաճեց» ֆրանսիական նշանավոր գեղեցկության սրահը, հետո վերադարձավ Հայաստան

Թե ինչպես հայուհին «նվաճեց» ֆրանսիական նշանավոր գեղեցկության սրահը, հետո վերադարձավ Հայաստան

Մարիամ Մանուկյանը 12 տարեկան էր, երբ նրա ընտանիքը տեղափոխվեց Ֆրանսիա: Առաջին ամիսների տպավորությունները հետաքրքիր էին, անգամ ոգևորիչ` նոր միջավայր, նոր մարդիկ, նոր զգացողություններ: Մարիամն ընտանիքի ավագ երեխան է (իրենից փոքր քույր ու եղբայր էլ ունի), և երբ առաջին տպավորություններն անցնում են, երեխաները բախվում են օտար երկրում ընտելանալու խոչընդոտներին. սկսվում են դժվարություններն ու դեպրեսիաները: «Մենք ապրում էինք Լիոնում, որտեղ հայկական բարձր դասարաններով դպրոց չկար: Ստիպված մեզ տեղավորեցին ֆրանսիական դպրոցում, մեր տարիքից մի դասարան ցածր: Մենք ոչ մի բառ ֆրանսերեն չգիտեինք: Շատ դժվար էր ֆրանսիական դպրոցին հարմարվելը, որովհետև այնտեղ ամեն ինչ տարբեր…

Facebook Twitter Linkedin

​«Տեր-Ավետիքյանի եկամտաբեր տուն և հիվանդանոց». հին երևանյան գողտրիկ կառույց` արժևորված նորովի

​«Տեր-Ավետիքյանի եկամտաբեր տուն և հիվանդանոց». հին երևանյան գողտրիկ կառույց` արժևորված նորովի

Աբովյան փողոցի սկզբնամասում անհնար է չնկատել երկհարկանի այս տուֆակերտ կառույցը` գեղեցիկ պատշգամբներով ու շքամուտքով: Ֆիլհարմոնիայի շենքի ուղիղ դեմ դիմաց` Աբովյան 1/1 հասցեում (նախկինում՝ Աստաֆյան 17) գտնվում է հին Երևանի գեղեցիկ առանձնատներից մեկը, որը պատկանել է անվանի բժիշկ Արամ Տեր-Ավետիքյանին: Հենց նրա անունով էլ պատմամշակութային հուշարձան հանդիսացող շենքը կոչվում է «Տեր-Ավետիքյանի եկամտաբեր տուն և հիվանդանոց»: Շենքի շինարարության ավարտը նշվում է 1914 թվականով, սակայն շենքում տեղակայված հիվանդանոցն ավելի վաղ է սկսել գործել: Համենայն դեպս, դրա մասին վկայում է 1911 թ. մամուլում հրապարակված այն հայտարարությունը, որ այդ հասցեում գործում է մշտական մահճակալներով հիվանդանոց:…

Facebook Twitter Linkedin

​«Կոկո Գալաջյան». սիրիահայ վարսահարդարի հայտնի սրահը՝ վերածնված Երևանում

​«Կոկո Գալաջյան». սիրիահայ վարսահարդարի հայտնի սրահը՝ վերածնված Երևանում

«Կոկո Գալաջյան» բրենդը Հայաստանի վարսահարդարման ոլորտում արդեն հայտնի անուն է: Սիրիահայ վարսահարդարի ձեռքը երևանյան գեղեցիկ սեռի քմահաճ հաճախորդներն ընդունել ու սիրել են: Ինքը՝ Կոկոն (Գրիգոր), իրեն համարում է իր գործի վարպետ ու հպարտ ասում, որ վարսահարդարման գաղտնիքները սկսել է սովորել Սիրիայում, երբ ընդամենը 17 տարեկան էր, իսկ 23 տարեկանում Հալեպի ամենահայաշատ թաղամասում՝ Վիլլաներում, արդեն սեփական գեղեցկության սրահն ուներ՝ «Կոկո Գալաջյան» անունով: Հաջողությունն անսպառ էր, սակայն ամեն ինչ փոխվեց 2012 թվականին, երբ Սիրիայում սկսվեց պատերազմը: Նույն տարվա նոյեմբերին Կոկոն ընտանիքի հետ առաջին անգամ եկավ Հայաստան, որն ընդամենը ժամանակավոր, ճանաչողական այց պիտի…

Facebook Twitter Linkedin

​ԱՕԿՍ-ի շենք. Երևանի ամենագեղեցիկ ու ամենասկանդալային կառույցներից մեկը

​ԱՕԿՍ-ի շենք. Երևանի ամենագեղեցիկ ու ամենասկանդալային կառույցներից մեկը

ԱՕԿՍ-ի շենք. Աբովյան (նախկինում՝ Աստաֆյան) 3 հասցեում գտնվող այս եզակի ճարտարապետական կառույցը հին Երևանի ամենաուշագրավ շինություններից է: Շենքը նախագծվել է 1914 թ., կառուցվել` 1915-ին: Ճարտարապետը Բորիս Մեհրաբյանն է, իսկ պատվիրատուն` բժիշկ Հովհաննես Հովհաննիսյանը: ԱՕԿՍ-ի շենքը կառուցված է երևանյան սրբատաշ սև տուֆից: Պատշգամբները քարից են, բակի կողմինները` փայտից: Այն Երևանի XX դարասկզբի ճարտարապետության ամենաարժեքավոր հուշարձանններից է, իր ժամանակի ամենայուրօրինակ կառույցներից, որն իր հմայքը պահպանել է մինչ օրս՝ ընդգրկվելով հանրապետական նշանակության հուշարձանների ցանկում: Իսկ թե ինչու այն անվանվեց ԱՕԿՍ-ի շենք ու մինչ օրս պահպանեց այդ անունը, կպատմենք ստորև: Անվանի հայ բժշկի կառուցած…

Facebook Twitter Linkedin

Հայրենադարձություն ու հրաշալի մտահղացում հայրենիքում

Հայրենադարձություն ու հրաշալի մտահղացում հայրենիքում

Լոռի Ալվանդյանը ծնվել է Նյու Ջերսիում: Նրա բեյրութահայ ու թեհրանահայ ծնողները 80-ականներին հանդիպել են Միացյալ Նահանգներում, ամուսնացել ու մնացել այնտեղ: Լոռին խոստովանում է, որ իր ծնողները երբեք ակտիվ չեն եղել հայ համայնքում, իսկ ինքն ընդհանրապես համայնքի հետ որևէ կապ չի ունեցել: Անգամ հայերեն չի իմացել ու չի շփվել հայրենակիցների հետ: Կալիֆոռնիայի համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետում, ապա մագիստրատուրայում (Նյու Յորքում, տեղեկատվական և գրադարանային գիտությունների ոլորտում) սովորելու տարիներին էլ Լոռին ակտիվություն չի ցուցաբերել հայ համայնքի, հայկական միջավայրի կամ հայ իրականության նկատմամբ: 2014 թ. փետրվարին, սակայն, պատահաբար իմանալով «Դեպի Հայք» ծրագրի մասին, որի նպատակն…

Facebook Twitter Linkedin

​Հայրենադարձության պատմություն, որ փոխում է հայրենասիրության մասին ստանդարտ պատկերացումները

​Հայրենադարձության պատմություն, որ փոխում է հայրենասիրության մասին ստանդարտ պատկերացումները

Հունիսի 27-ին ֆեյսբուքյան օգտատեր Նելլի Շուշի Մարտիրոսյանի գրառումն այն մասին, որ ինքն ամուսնու` Ստեփանի ու փոքրիկ դստեր` Շուշիի հետ ԱՄՆ-ից մեկընդմիշտ վերադառնում է Հայաստան, շուրջ 5700 «լայք» էր ստացել ու հուզել հազարավոր հայերի. «Մամ ջան, մի՛ լացի։ Ես գնում եմ իմ սրտի երկիրն ապրելու։ Ես գնում եմ ինձ թթվածին տվող երկիրն ապրելու։ Մարդ ինչպե՞ս կապրի առանց թթվածնի։ Ես ուզում եմ ողջ լինել։ Դու գիտես, որ ես կազմեցի երջանիկ ընտանիք, վերջին 17 տարիների ընթացքում հասա բոլոր այն բաներին, որոնց ուզում էի հասնել ԱՄՆ-֊ում նախքան Հայաստան վերադառնալս։ Բայց իմ կյանքում կա մի…

Facebook Twitter Linkedin

«Եթե չլիներ 1996-ը, չէին լինի թե՛ հոկտեմբերի 27-ը, թե՛ մարտի 1-ը, թե՛ «Սասնա ծռերը». Վ. Մանուկյան

«Եթե չլիներ 1996-ը, չէին լինի թե՛ հոկտեմբերի 27-ը, թե՛ մարտի 1-ը, թե՛ «Սասնա ծռերը». Վ. Մանուկյան

Հայաստանի նորանկախ պատմության ամենախայտառակ էջերից մեկը 1996 թվականի նախագահական ընտրություններն են, որոնք ճակատագրական ջրբաժան գծեցին Հայաստանի պատմության մեջ` նորանկախ երկիրը տանելով բոլորովին այլ ուղիով: Այդ օրվանից սկսած՝ Հայաստանում արմատավորվեց ընտրությունների կեղծման գործելակերպը` դառնալով չարիք, պետության զարգացման ու առաջընթացի խոչընդոտ: Շատերը գուցե խորությամբ չեն էլ գիտակցում 1996-ին իշխանությունը կեղծիքների գնով պահելու հետևանքները պետության հետագա ընթացքի վրա, սակայն դա մի հարված էր, որից Հայաստանը ուշքի չի գալիս մինչ օրս: Իհարկե, 1996-ի իրական գնահատականը կտա ժամանակը, իսկ այսօր մենք կփորձենք այդ օրերի մեկնաբանությունը ստանալ մի մարդուց, որն այդ ամենի կիզակետում ու թիրախում է…

Facebook Twitter Linkedin

​«Փակուղի չկա». Վազգեն Մանուկյանի կոչը 1990-ին և այսօր

​«Փակուղի չկա». Վազգեն Մանուկյանի կոչը 1990-ին և այսօր

1988 թ. սկսվեց Ղարաբաղյան շարժումը: Նպատակը Ղարաբաղի վերամիավորումն էր Հայաստանին: Ձևավորվեց «Ղարաբաղ» կոմիտեն, շարժումը մեծ թափ առավ: Շարժման առանցքային կերպարներից մեկը, որի անունն ասես խորհրդանշական է Հայաստանի անկախության կերտման պատմության մեջ, Վազգեն Մանուկյանն է, գործիչ, որ անկախ Հայաստանի գաղափարն առաջ է տարել դեռևս 60-ական թվականներին` համոզված լինելով, որ ուշ թե շուտ այն իրականություն է դառնալու: Բայց երազելը քիչ էր, պետք էր որոշակի գործունեություն, որը խորհրդային տարիներին ընդհատակյա բնույթ էր կրում: Իսկ երբ պահը հասունանում է, արդեն պատրաստ էր ոչ միայն գաղափարական հենքը, այլև քայլերի հստակ հաջորդականությունը, և Վազգեն Մանուկյանը համակարգում…

Facebook Twitter Linkedin